د دولتونو او حکومتونو رئيسان او خارجه وزيرانو دندې او مسولیتونه

د نړي سياسي رژيمونو او د حکومت طرز په دي برخه کي چی ايا په يوه هيواد کي د حکومت رئيس د دولت رئيس هم دي، برعکس ددولت رئيس د حکومت رئيس هم دي او يا دا چی دادواړه وظيفي جلاجلا اشخاص په مخ بيايي زښت تاثير لري ولي ددي تصنيف نه په صرف نظر کيدلو لومړي به موږ د مرکزي اعضاوو په ترڅ کي ددولت د رئيس نه بحث وکړو.

-1 ددولت رئيس
-2 دحکومت رئيس
-3 خارجه وزير

2. ددولت رئيس:

هغه څوک چی ددولت د عمومي منافعو اداره ورپوري اړه ولري د دولت رئيس بلل کيږي. دا چی د دولت په رئيس کي يا په بل عبارت پورتني وظيفه شاه يا امپراطوري يا جمهور رئيس په مخ بيائي او يا دا چی ديوي اعالي شورا رئيس (سويس) د هغي په راس کي وا قع دي طبعاً پدي اړه د هغه هيواد اساسي قانون صراحت لري او يا بي يادوني نه پاتي کيږي، او په بين المللي مجامعو کي کوم فرق نه لري او عين امتيازات ورسره ملگري دي او يو په بل ترجيح نه ورکول کيږي.
په هر هيوا د کي د اساسي حقوقو له نظره د دولت د رئيس قدرت تعين کيږي او بايد وويل شي چی پدي باب د هر هيواد اساسي قانون درج شوي مواد قاطعیت لري او داسي نه دي شوي چی اساسي قانون په دي اړه څه ونه وايي مگر د بين المللي حقوقو له نظره هغه څوک چی په يوه هيواد کي په واقعي ډول کامل قدرت ولري او د هغي نه استفاده وکولاي شي ددولت د رئيس په حيث پيژندل کيږي. فرق نه کوي که د غصب له مخي وي او يا يي د هيواد داساسي قانون د روحيي په خلاف دا وظيفه تر لاسه کړي وي.
بايد په ياد ولرو، چی اوس د پخوا په بر عکس ددولتونو رئيسان په مستقيم ډول په بين المللي امورو کي برخه نه اخلي او دا کار په ترتيب سره د حکومت رئيس ، خارجه وزير او سياسي نماينده گان اجرا کوي، مگر که په يو هيواد کي ددولت رئيس په عين زمان کي د حکومت رئيس هم وي ( د امريکا متحده ايالات) و ظيفه فوراً خارجه وزير ته انتقال مومي او په بين المللي ساحه کي ددولتونو د ارتباط لپاره ديوي وسيلي په حيث و ظيفه اجراکوي.

2-دحکومت ريئس:

که په يوه دولت کي دحکومت ريئس اودولت ريئس جلا جلا شخصیتونه وی دحکومت ريئس دبحث وړمو ضوع گرحی دحکومت ريئس هم دملی اعضا وودیوه مرکزی غړی په حیت حقیقت کی دیوه هیواد با صلاحیته عنصر دی دحکومت ريئس (صدر اعطم) هغه څوک دي چی دکا بيني په رائس کی قرار لري او د يو شمير صلاحيتونو لرونکی وي .
مگر امکان شته چی په يوه هيواد کی د خارجه وزارت پست وجود ولري ولي په راي کی جلا وزير نه وي او دا وظيفه هم د صدر اعظم له خوا اجرا کيږي او معمولا د حکومت ريئس د دولت ريئس په خارجه او داخلي چارو کی نزدي همکار وي.

3- د بهرنيو چارو وزير:

د دولت ريئس د يوه هيواد د استقلال ا و ملي حاکميت د تمثيلونکي په حيث نه سي کولاي د تل لپاره او په هر وخت کی په مستقيم ډول تماس ونيسي او دا وظيفه کله د حکومت ريس او معمولا د خارجه وزير رول پدي برخه کی زښت زيات دي تر څو د وظيفي له نظره د روابطو د يوي وسيلي په حيث فعال رول ولوپوي مگر کله کله په يوه حکومت کی د حکومت ريئس خارجه وزارت چاري هم اجرا کوي او هم بايد ووايم چی پاپ دواتيکان د دولت د ريئس په حيث د خارجه چارو د وزارت کارونه په خپله غاړه لري په حقيقت کې خارجه وزيران د خپل هيواد خارجي سياست تمثيلوي او دا دروند بارپر مخ بيائي او همدا علت دي چی زياتره خارجه وزيران د نړي د سولي په تامين کی لوړ مقام لري او ددغه مهم خدمت په تر سره کولو کی د مو فقيت له مخي ښه نوم په تاريخ کی ثبتوي چی کولاي شم د کسينجر نوم پدي لړ کی ياد کړم .
اوس مو چی د دولتونو تر منځ د روابطو وسايئلونه يو څه معلومات ترلاسه کړه بايد دیو شمير نورو موضوعاتو نه هم ځان خبر کړو چی د هغو د جملي نه يو هم هغه امتيازات او تشريفات دي چی د يوه دولت رئيس د حکومت رئيس او خارجه وزير يي په بين المللي ساحه کی يا په بل عبارت د خپل هيواد د باندي لري.

بختیار پیاوړی

Advertisements