سياسی نمايندگانو د وظيفي او وجايبو په اړه کوم قيد ايښودل زما په نظر کوم مناسب کار نه دى ځکه د سياسی نمايندگانو وظايف د وخت او حالاتو په نسبت تغير خوري کله زيات او ياهم کله کميږي خو په هر حال يو سياسي نماينده لانديني وظايف لري.

١- د نمايندگي تمثيل Representation :- يو سياسي نماينده په حقيفت کې په هغه هيواد کی چی اقامت لري د خپل هيواد د تمثيلونکي او دواړو هيوادونو تر منځ د نيکو روابطو استحکام په غاړه لري او هم بايد تر ډيره حده کوښښ وکړي چی د مقيم هيواد په داخلي امورو کی مداخله ونه کړي او هم بايد داسي کارونه کړي چی د هغه په اساس خپل هيواد حيثيت ته صدمه ور سوي سیاسی نماینده شخصی او انتقاعي امور چی مفاد يي خپله سیاسی نمایندگی ته ورسيږي نه شي اجرا کولى او هم بايد د نيکو روابطو د استحکام لپاره په مقيم هيواد کی د نورو د سياسي نمايندگانو سره نيک روابط او معامله وکړي.

٢- صيانت Protection:- سياسي نماينده بايد په مقيم هيواد کی د خپلو اتباعو د حقوقو او امتيازاتو نه په کلکه دفاع وکړي خاصتاً هغه وخت چی په مقيم هيواد کی داخلي کوم بحران پيښ شي دا وظيفه زيات اهميت پيدا کوي .

٣- مذاکرات Negotiation:- په خبرو اترو کی چی رسمي وي يا غير رسمي که يو سياسي نماينده برخه په کی ولري بايد کوښښ وکړي داسي کوم عمل تري ونه شي چه خپل هيواد تري متضرر شي.

٤- مشاهدات Observation:- په موقف فيها هيواد کی د يوه سياسي نماينده مهه وظيفه د هغه هيوادونو د سياسي اقتصادي او کلتوري اوضاعو مشاهده ده او د هغی درست تحليل دي او بايد په دی حالاتو باندي د واقيعت په رنا کی د خپل هيواد خبرول دي.

٥- اداره Administration:- د اداري نه مومطلب په هيواد کی د سياسي نماينده له لخوا د سفارت او يا د يوي سياسي نمايندگي د مربوطه چارو اجرا ده.

کله کله علما د سياسي نماينده گانو وظيفي په دري نقطو کي لنډوي او هغه د مشاهدي مذاکري او د گذارشاتو د راليږنی څخه عبارت دي .
دسياسي نمايندگانو وظايف اوضاعو او حالاتو په اعتبار زيات اهميت لري او کوښښ کيږي چی تر څو دا دروند بار هغه چاته وسپارل شي.

جی ددې کارې قيمت او کيفيت لري ځکه که سياسي نمايندگان د يوه خوا کولى شي چی د دولتونو تر منځ د روابطو په استحکام کی نور هم زياتوالى راولي ددي ايجاب کوي چی سياسي نمايندگان د خپلو وظايفو په مخ بولو کی يو شمير امتيازات او مصونيتونه ولري چی تر څو په يوه ارام او هوسا ډول دا دروند بار پر مخ بوزي. 21

دسياسي نمايندگانو فعاليتونه هغه امتيازات دي چه د هغوي په درلودلو سره ولولاکی شي مربوطه چاري په خورا لازمي ازادي سرته ورسوي .
سيسرون مشهور روحي خطيب (cicerom) د سياسي نمايندگانو د امتيازاتو او مصونتونوپه اړه داسي نظر لري .

سياسي مصونيت هم په بشري حقوقو او هم په الهي حقوقو کی تضمين شوي دي . سياسي نمايندگان پاک او د احترام وړ شخصیتونه لري نه يوازي د دوي احترام په دوستو هيوادونو کی بلکی بايد په دښمنو هيوادونو کی وساتل شي. د مصونيت د حدودپه لړکی بايد وويل شي چه د دري شيانو ساتنه پدي برخه کی په رسميت پيژندل شوي ده . خپله د سياسي نماينده ساتل د جانبي خطرونو څخه او د انساني کرامت ساتل دديپلومات د ازادي او هستوگنه د ځاينو د ساتني سره دي چه دا کار او د اوسيدني ځائي د موقف فيها هيواد او په مملکت کی واقع وي ولي داسي فرض کيږي چه دا دواړه نماينده د متبوع هيواد او هم هغه ارشيفونه چه په اساس ئي سياسي نماينده ليږي او يا ورته ورليږل شوي وي کاملاً مصونيت لري .
د سياسي نماينده مرکز د مصونيتونو په اړه بايد داوويل شي چه متوقف فيها هيواد مکلفيت لري دتغيراتو او د کار ځاي بايد د امنيه قواوو او د پوليسو په وسيله د مظاهرو او نورو اعتصاباتو په وخت کی خوندي وساتل شي .
او ددواړو ځايونو محوطه ته د ننوتلو حق څوک نه لري بايد وويل شي چی دا مکلفيت دوه جانبه وي يعني که يوه هيواد پخپل دربار کی د يوه سياسي نمايندگی سره کومه وضعه وکړه د سياسي نمايندگی متبوع هيواد هم مکلف دي چه ددي سره په خپل دربار کی هم متقابله وضع وکړي موټر او طياره او دسياسي نمايندگانو د سپرلي کيشتي تفتش نه خلاصه او نه تلاشي کيږي.

په مذهبي امورو کی سياسي نمايندگان هم مصونيت لري سياسي نمايندگان که د يوه هيواد نه د تيريدلوپه حال کی وي يوازي د خپل پاسپورت په خودلو سره ددوي مال د لتولو نه خلاص وي او ماليات ورڅخه نه اخستل کيږي
مگر داوضعه متقابل روي پوري اړه لري يوه سياسي نمايندگی ته څوک پناه وړلو حق نلري او که چيري دا حالت واقع شي پوليس ورباندي د مداخله حق نه لري.

مگر بايد په بين المللي ساحه کی کوښښ وشي چه ددي صلاحيت او امتيازات نه بده استفاده ونشي سره لدي چه په اړه کومه مقرره نشته ولي د بشري نظره دا اقدام منل شوي دي .

په ١٩٢٨ کال کی د امريکائي هيوادونو لخوا قبوله شوي دي چه بايد هغه چاته چه د قضاي تعقيب نه لاندي ده بايد پنا ورنکړل شي . مگر دا کار پدي هم صورت مومي او په خاصه توگه دا وضعه په لاتينه امريکا کی مروجه ده.
يو سياسي نماينده په متوقف فيها هيواد کی د خپلو قوانينو يعني د متبوعه هيوادو د قوانينو په اطاعت مکلف دي او د هغه له مخي ورسره تلنه کيږي د همدي قاعدي له مخي يو سياسي نماينده په بهرني هيواد کی محاکمه کيداي نشي .
دا ټول مصونيتو نه او امتيازات هعه وخت احکام مومي چه د يوه سياسي نماينده د ماموريت دوره احکام ومومي تر يوه وخته پوري داسي دا وجه وه چه يوازي هغه سياسي نمايندگان چی په دايمي ډول د يوه هيواد نه د باندي ماموريت لري د پورتنيو امتيازاتو او مصونيتونو څخه مستفيد دي تر اوسه په بين المللي ساحه دغه امتيازات وجود نه لري بايد وويل شي چه په عمومي صورت کی پدي اړه بل مثله او په دسياسي نمايندگانو سره کيږي .

بختيار پياړی

  

Advertisements